ශ්රී ලංකාවේ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් සම්බන්ධයෙන් වගවීම ශක්තිමත් කරන ලෙසත්, ප්රතිසංධාන ක්රියාවලිය ඉදිරියට ගෙන යන ලෙසත්, ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) අහෝසි කරන තෙක් එය භාවිත කිරීම අත්හිටුවන ලෙසත් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කාර්යාලය ශ්රී ලංකා රජයෙන් ඉල්ලා තිබේ.
මෙම ඉල්ලීම ශ්රී ලංකාවේ මානව හිමිකම් තත්ත්වය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කාර්යාලයේ නවතම තක්සේරුවේ කොටසකි.
එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කාර්යාලයේ ප්රකාශිකා රවීනා ෂම්දාසානි (Ravina Shamdasani) මහත්මිය පැවසුවේ, ක්ෂේත්ර කිහිපයක බලධාරීන් ගෙන ඇති පියවර එම කාර්යාලය පිළිගන්නා බවයි.
දූෂණයට එරෙහි ක්රියාමාර්ග සහ දේශපාලන ඝාතන, බලහත්කාරයෙන් අතුරුදහන් කිරීම් සහ 2019 පාස්කු ඉරිදා ප්රහාර සම්බන්ධ පරීක්ෂණ ඒ අතර වන බව සඳහන් කෙරේ.
කෙසේ වෙතත්, අතීත මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් සම්බන්ධයෙන් වගවීම තහවුරු කිරීම සඳහා තවදුරටත් ක්රියාමාර්ග අවශ්ය බව එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කාර්යාලය පවසයි.
ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත තවදුරටත් භාවිත කිරීම සම්බන්ධයෙන් ද එම කාර්යාලය කනස්සල්ල පළ කර තිබේ.
එක්සත් ජාතීන්ගේ තක්සේරුවට අනුව, එම පනත භාවිත කිරීම සම්බන්ධයෙන් අත්තනෝමතික අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ චෝදනා ඉදිරිපත් නොකර දීර්ඝ කාලයක් රඳවා තබා ගැනීම් පිළිබඳ චෝදනා පවතී.
වධහිංසා පැමිණවීම්, අත්අඩංගුවේ සිටියදී සිදු වන මරණ, බන්ධනාගාර තදබදය සහ බන්ධනාගාර ප්රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් ද එම කාර්යාලය කනස්සල්ල පළ කර ඇත.
සිවිල් සමාජ ක්රියාකාරීන්, ක්රියාකාරිකයන් සහ මාධ්යවේදීන් තවදුරටත් නිරීක්ෂණයට ලක්වන බවටත්, ඉඩම් සහ ආගමික ස්ථාන සම්බන්ධ ආරවුල් නොසන්සුන්තාවන්ට හේතු වන බවටත් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කාර්යාලය සඳහන් කරයි.
ඒ අනුව එම කාර්යාලය ශ්රී ලංකාවෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ:
- ප්රතිසංධාන සහ වගවීමේ උත්සාහයන් තවදුරටත් ශක්තිමත් කරන ලෙස;
- PTA පනත අහෝසි කරන තෙක් එය භාවිත කිරීම අත්හිටුවන ලෙස; සහ
- එම පනත යටතේ දීර්ඝ කාලයක් රඳවා සිටින පුද්ගලයන්ගේ තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් ක්රියාමාර්ග ගන්නා ලෙසයි.
මෙම ප්රකාශයන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කාර්යාලයේ තක්සේරු, කනස්සල්ල සහ නිර්දේශ වේ.
ඒවා අදාළ ශ්රී ලාංකික නිලධාරීන් හෝ ආයතන විසින් එම උල්ලංඝනය කිරීම් සිදු කළ බවට ශ්රී ලංකා අධිකරණයක් ලබා දී ඇති තීන්දු ලෙස සැලකිය නොහැක.
PTA පනත අහෝසි කිරීම හෝ සැලකිය යුතු ලෙස සංශෝධනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකාවට වසර ගණනාවක් පුරා ජාත්යන්තර ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් වී ඇත.
වත්මන් රජය ද රටේ මානව හිමිකම් රාමුව සම්බන්ධයෙන් පියවර කිහිපයක් ගෙන තිබේ.
අගෝස්තු මාසයේදී, ශ්රී ලංකාවේ ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් වගකීම් සම්බන්ධ පසු විපරම් සහ වාර්තාකරණය සඳහා ජාතික යාන්ත්රණයක් ලෙස මානව හිමිකම් පිළිබඳ අමාත්යාංශ අතර ස්ථාවර කමිටුවක් පිහිටුවීමට අමාත්ය මණ්ඩල අනුමැතිය හිමි විය.
කෙසේ වෙතත්, එක්සත් ජාතීන්ගේ නවතම මැදිහත්වීමෙන් පෙනී යන්නේ වගවීම, රඳවා තැබීම සම්බන්ධ නීති සහ ප්රතිසංධානය, ශ්රී ලංකාව සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පද්ධතිය අතර ඉදිරි සාකච්ඡාවල ප්රධාන කරුණු ලෙස දිගටම පවතිනු ඇති බවයි.