වැඩිවන පුනර්ජනනීය විදුලි බලය ජාතික පද්ධතියට ඒකාබද්ධ කිරීමේ උත්සාහයන්හි වැදගත් පියවරක් සලකුණු කරමින් ශ්රී ලංකාවේ ප්රථම ජාලගත බැටරි බලශක්ති ගබඩා පද්ධතිය (Battery Energy Storage System - BESS) ජාතික විදුලි පද්ධතියට සම්බන්ධ කර ඇත.
අනුරාධපුරයේ පිහිටි මෙගාවොට් 10/මෙගාවොට් පැය 40 (10 MW/40 MWh) ධාරිතාවයෙන් යුත් මෙම පද්ධතිය සැප්තැම්බර් 18 වනදා ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් ජාතික පද්ධතියට එක් කෙරිණි.
බැටරි ගබඩා පද්ධතියක් මගින් යම් අවස්ථාවක උත්පාදනය වන විදුලිය ගබඩා කර පසුව අවශ්ය අවස්ථාවක සැපයීමට හැකි වේ. මෙම පද්ධතිය මගින් දහවල් කාලයේ උත්පාදනය වන අතිරික්ත සූර්ය විදුලිය ගබඩා කර රාත්රී කාලයේ ඉහළ විදුලි ඉල්ලුමක් පවතින අවස්ථාවලදී ජාතික පද්ධතියට මුදාහැරීමට නියමිතය.
අනුරාධපුරයේ ස්ථාපිත මෙම පද්ධතිය, WindForce PLC සහ Vidullanka PLC සමාගම්වල හවුල් ව්යාපාරයක් වන StoreX (Pvt) Ltd මගින් සංවර්ධනය කරන BESS පහසුකම් 13න් පළමුවැන්නයි.
එම පහසුකම් 13 මගින් සමස්තයක් ලෙස මෙගාවොට් 130ක බල ධාරිතාවක් සහ මෙගාවොට් පැය 520ක ගබඩා ධාරිතාවක් සැපයීමට අපේක්ෂා කෙරේ. ඉතිරි පහසුකම් 12 ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ පියවරෙන් පියවර ජාතික පද්ධතියට සම්බන්ධ කිරීමට නියමිත බව නිලධාරීහු පවසති.
මෙම සමාගම් දෙකේ ව්යාපෘති කළඹ වඩාත් පුළුල් ජාතික ප්රසම්පාදන වැඩසටහන සමඟ පටලවා නොගත යුතුය. WindForce සහ Vidullanka විසින් එම වැඩසටහන යටතේ පිරිනමන ලද ව්යාපෘති 16න් 13ක් ලබාගෙන ඇත.
පාවෙන සූර්ය බලගාරය
බැටරි ගබඩා පද්ධතියට සමගාමීව තවත් පුනර්ජනනීය බලශක්ති ව්යාපෘතියක් ද විවෘත කෙරිණි. ඒ දඹුල්ල ඉබ්බන්කටුව ජලාශයේ පිහිටි මෙගාවොට් 5ක දියජනනි පාවෙන සූර්ය බලගාරයයි.
මෙම බලගාරය මගින් වසරකට ආසන්න වශයෙන් ගිගාවොට් පැය 9ක (9 GWh) පුනර්ජනනීය විදුලියක් උත්පාදනය කිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ.
පාවෙන සූර්ය පද්ධතිවලදී අතිරේක භූමියක් භාවිත කිරීම වෙනුවට ජලය මත සූර්ය පැනල ස්ථාපනය කෙරේ.
ඒ අනුව මෙම ව්යාපෘති දෙක වෙනස් කාර්යයන් ඉටු කරයි. පාවෙන සූර්ය බලගාරය විදුලිය උත්පාදනය කරන අතර BESS පද්ධතිය මගින් විදුලිය අවශ්ය අවස්ථාවලදී සැපයීම සඳහා ගබඩා කර තබයි.