ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ නවතම ශ්‍රම බලකා සමීක්ෂණ දත්ත අනුව, 2026 දෙවන ත්‍රෛමාසිකයේ ශ්‍රී ලංකාවේ රැකියා විරහිත අනුපාතය 4.0%ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර තිබේ.
එම ත්‍රෛමාසිකයේ ශ්‍රම බලකා සහභාගීත්ව අනුපාතය 50.0%ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත.
2025 වසරේ දෙවන ත්‍රෛමාසිකයේ රැකියා විරහිත අනුපාතය 3.8%ක් වූ අතර, ශ්‍රම බලකා සහභාගීත්ව අනුපාතය 49.3%ක් විය.
ඒ අනුව වසරකට පෙර පැවති තත්ත්වයට සාපේක්ෂව රැකියා විරහිත අනුපාතය ප්‍රතිශත ලක්ෂ්‍ය 0.2කින් ඉහළ ගොස් ඇත.
එම කාලයේදී ශ්‍රම බලකා සහභාගීත්ව අනුපාතය ප්‍රතිශත ලක්ෂ්‍ය 0.7කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.
මෙම දර්ශක දෙක ශ්‍රම වෙළඳපොළේ වෙනස් පැති මනිනු ලබයි.
ශ්‍රම බලකා සහභාගීත්ව අනුපාතයෙන් මනිනු ලබන්නේ වැඩකරන වයසේ ජනගහනයෙන් රැකියාවක නියුතු හෝ ශ්‍රම වෙළඳපොළට සක්‍රියව සහභාගී වන පිරිසේ අනුපාතයයි.
රැකියා විරහිත අනුපාතයෙන් මනිනු ලබන්නේ ශ්‍රම බලකායට අයත් පුද්ගලයන් අතර රැකියා විරහිතභාවයයි.
එබැවින් වැඩි පිරිසක් ශ්‍රම වෙළඳපොළට එක්වීම හෝ සක්‍රියව රැකියා සෙවීම හේතුවෙන් ශ්‍රම බලකා සහභාගීත්වයේ ඉහළ යාම රැකියා විරහිත අනුපාතයට ද බලපෑ හැකිය.
4.0% යන අගය පමණක් පදනම් කරගෙන මෙය රැකියා අර්බුදයක් ලෙස අර්ථ නිරූපණය නොකළ යුතුය.
ත්‍රෛමාසික ශ්‍රම වෙළඳපොළ ඇස්තමේන්තු සමීක්ෂණ පදනම් කරගත් දර්ශක වන අතර, ඒවා නියැදි වෙනස්වීම් සහ දිගුකාලීන ප්‍රවණතා සැලකිල්ලට ගනිමින් අර්ථ නිරූපණය කළ යුතුය.
මෙම නවතම සංඛ්‍යාලේඛන 2026 දෙවන ත්‍රෛමාසිකයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රම වෙළඳපොළ පිළිබඳ යාවත්කාලීන දර්ශනයක් සපයයි.