කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ කිතුල්ගල මන්නාකැත්ත ඇල්ල පරිසර පද්ධතියෙන් ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික, මෙතෙක් විද්‍යාත්මකව විස්තර කර නොතිබූ නව ශාක විශේෂයක් පර්යේෂකයන් විසින් හඳුනාගෙන විස්තර කර තිබේ.
මෙම ශාක විශේෂය Impatiens yakandawalarum ලෙස නම් කර ඇත.
එය balsam පවුලේ Impatiens ගණයට අයත් වන අතර, එයට ඉංග්‍රීසියෙන් "Kithulgala Balsam" සහ සිංහලෙන් "කිතුල්ගල කූඩලු" යන පොදු නම් යෝජනා කර ඇත.
මෙම නව ශාක විශේෂය තෙතමනය සහිත, පාසිවලින් වැසුණු ගල් මතුපිට සහ ගස් මුල් මත වැඩෙයි.
එහි සෙන්ටිමීටර් දෙකක් පමණ පළල තද රෝස පැහැති මල් හටගන්නා අතර, සමීපව සම්බන්ධ Impatiens විශේෂවලින් එය වෙන්කර හඳුනාගත හැකි රූපවිද්‍යාත්මක ලක්ෂණ පවතින බව පර්යේෂකයන් වාර්තා කර ඇත.
එහි එක් විශේෂ ලක්ෂණයක් වන්නේ Impatiens ගණයේ බොහෝ ශාකවල දක්නට ලැබෙන නාලාකාර spur එක නොමැති ecalcarate nectary ව්‍යුහයක් පැවතීමයි.
මෙම නව විස්තරයත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවෙන් වාර්තා වන Impatiens ශාක විශේෂ සංඛ්‍යාව 28 දක්වා ඉහළ යයි.
ඉන් විශේෂ 19ක් ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික බව වාර්තා වේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ ශාක විද්‍යා පර්යේෂණ සඳහා ලබා දුන් දායකත්වය ඇගයීම සඳහා මහාචාර්ය කපිල යකන්දාවල සහ මහාචාර්ය දීප්ති යකන්දාවල යන ශාක විද්‍යාඥයන්ට ගෞරවයක් ලෙස මෙම විශේෂ නාමය තබා ඇත.
භාතිය ගොපල්ලව, පේෂල පසන් කරුණාරත්න, චතුර ජයතිස්ස, සලානි ගුණරත්න සහ සඳලි හපුආරච්චි ඇතුළු පස්දෙනෙකුගෙන් යුත් පර්යේෂණ කණ්ඩායම මෙම පර්යේෂණය සිදු කර ඇත.
මෙම නව ශාක විශේෂය විස්තර කරන පර්යේෂණ පත්‍රිකාව 2026 සැප්තැම්බර් 30 වැනිදා Ceylon Journal of Science සඟරාවේ ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.
නිල වර්ගීකරණ විස්තරයක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම වැදගත් වන්නේ, හුදෙක් අසාමාන්‍ය ක්ෂේත්‍ර නිරීක්ෂණයක් වාර්තා කිරීම වෙනුවට මෙම ශාකය වෙනම විශේෂයක් ලෙස හඳුනාගැනීමට විද්‍යාත්මක පදනමක් එමගින් සපයන බැවිනි.
ශ්‍රී ලංකාවේ දුර්ලභ සහ ආවේණික ශාක පවතින ස්වාභාවික වාසස්ථාන ආරක්ෂා කිරීමේ වැදගත්කම ද පර්යේෂකයන් අවධාරණය කර ඇත.